In het kort: de meeste zzp’ers kunnen geen pensioen opbouwen bij een pensioenfonds. Er zijn 3 belangrijke uitzonderingen. Sommige zzp’ers vallen onder een verplichtgesteld bedrijfstakpensioenfonds. Ook zijn er voor vrije beroepen verplichtgestelde beroepspensioenfondsen. Tenslotte is het mogelijk om als zzp’er op vrijwillige basis je werknemerspensioen voort te zetten.
Werknemerspensioen wordt vaak opgebouwd bij een pensioenfonds. Als zzp’ers kun je meestal geen pensioen opbouwen bij een pensioenfonds. Er is ook geen zzp pensioenfonds. Dus de mogelijkheden zijn beperkt. Maar toch zijn er drie uitzonderingen. En let goed op, want je kunt redelijk onaangenaam verrast worden! Sommige opties zijn vrijwillig. Dus als zzp’er kun je ervoor kiezen. Maar sommige opties zijn verplicht en dan heb je als zzp’er geen keuze. Dan moet je meedoen!
Verplicht aansluiten bij een bedrijfstakpensioenfonds
De eerste uitzondering is verplichte deelname aan een bedrijfstakpensioenfonds (Bpf). Let op, dit gaat niet zozeer over pensioenmogelijkheden, maar meer over pensioenverplichting!
Een bedrijfstakpensioenfonds is een verplicht pensioenfonds voor een bepaalde bedrijfstak. Voorbeelden zijn de bouw, de schilders, de schoonmaak en de metaal. Deze bedrijfstakpensioenfondsen zijn verplicht gesteld voor werknemers. Maar er zijn ook een aantal verplicht gestelde fondsen voor zzp’ers. Voorbeelden hiervan zijn BPF Schilders(1) en BPF Bouw(2).De verplichtstelling van de schilders geldt voor iedere zzp’er die als schilder aan de slag gaat. De verplichtstelling in de bouw geldt niet voor iedereen, maar voor ondernemers die in het het stukadoors-afbouwbedrijf, het plafond- en wandbedrijf, het terrazzobedrijf, het vloerenbedrijf, het blokkenstellersbedrijf en het natuursteenbedrijf werkzaam zijn. Dit is dus geen zzp pensioenfonds, maar een gewone werknemerspensioenfondsen, dat ook verplicht is voor zzp’ers.
Lees ook:
Pensioen voortzetten als zzp’er is een afrader
Verplicht aansluiten bij een beroepspensioenfonds
Als tweede uitzondering kan je als zzp’er verplicht onder een beroepspensioenfonds vallen. Dit zijn ook verplicht gestelde pensioenregelingen, maar dan voor een beroepsgroep. Denk daarbij aan apothekers, dierenartsen, fysiotherapeuten, huisartsen, loodsen, medisch specialisten en verloskundigen(3). Wanneer je in een van deze sectoren als zzp’er aan de slag gaat, controleer dan goed of je onder de verplichtstelling valt. Bij deze beroepspensioenfondsen maakt het vaak niet uit hoe je werkt. Dus in loondienst, als DGA of als zzp’er is het pensioenfonds verplicht gesteld voor iedereen.
Voorkom verrassingen als zzp’er bij een pensioenfonds
Wanneer je als zzp’er in de schilders- of bouwsector aan de slag gaat, neem dan altijd even contact op met het pensioenfonds om te kijken of je onder de verplichtstelling valt. Dat voorkomt nare verrassingen achteraf. En als vrije beroeper is het ook belangrijk om goed onderzoek te doen naar de verplichtstelling.
Als zzp’er of ondernemer betaal jij zelf de totale premie. Bij een werknemer in loondienst is de premie altijd een combinatie van de werkgevers- en werknemersbijdrage. Als zzp’er betaal jij de totale premie zelf. De meeste premies liggen tussen de 25% en 30% van de pensioengrondslag!
Activiteiten zijn bepalend voor zzp’er welk pensioenfonds
Let op, het gaat om wat je doet en niet om hoe je heet! Sommige zzp’ers denken dat je door een andere activiteit op te geven in de KvK niet onder een verplichtstelling valt. Maar zo werkt het niet. Wanneer jij bijvoorbeeld in hoofdzaak (meer dan 50%) schildert, dan val je gewoon onder de verplichtstelling. Ook al noem je jouw bedrijf een klusbedrijf.
Voortzetting als zzp van je pensioenopbouw bij een pensioenfonds
De derde uitzondering is voortzetting van je pensioenopbouw. Deze optie is vrijwillig. In tegenstelling tot de eerste twee. Als je als werknemer hebt deelgenomen aan een pensioenfonds, dan kun jij op het moment dat je zzp’er wordt je pensioenopbouw voortzetten. Dat mag je maximaal 10 jaar doen.
Of dat onder de huidige regels slim is, hangt van meerdere factoren af. Je leeftijd je gezondheid en de vraag of het pensioenfonds al over is naar het nieuwe pensioenstelsel. Wanneer voortzetting van je pensioen als zzp’er wel of niet slim is, lees je in de eerder genoemde blog.
Foto: Lucas Pezeta – Pexels.com
Bronnen:
- Verplichtstelling schilders: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2015-31061.html
- Verplichtstelling bouw: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2025-13685.html
- Lijst met beroepspensioenfondsen: https://www.werkenaanonspensioen.nl/belangrijke-begrippen/overzicht-pensioenfondsen-en-pensioenverzekeraars

Jan van Harten is mede-eigenaar van &Gommer Pensions Group en behoort tot de meest ervaren pensioenexperts in Nederland. Met meer dan 30 jaar praktijkervaring, een masteropleiding in pensioen en certificering als financial planner, combineert Jan diepgaande kennis van fiscale en civiele wetgeving, actuariële- en verzekeringstechniek.
Hij was jarenlang docent bij toonaangevende pensioenopleidingen, waaronder Wft Pensioen, en verzorgt nog regelmatig PE-webinars voor gecertificeerde planners. Jan wordt frequent gevraagd als spreker, deskundige in rechtszaken en bron voor gerenommeerde media zoals De Telegraaf.
Als onafhankelijk adviseur begeleidt hij particulieren, ondernemers en directies van beursgenoteerde ondernemingen bij complexe pensioenvraagstukken.
Met MyMoney biedt Jan heldere, objectieve informatie voor mensen die pensioen opbouwen – altijd met het uitgangspunt om ingewikkelde materie begrijpelijk en praktisch te maken. Jan is tevens een van de bedenkers van de MyMoney App.
